Η ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ “ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΜΑΣ”- ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

Συχνά ακούγεται ότι η τοξικότητα είναι ίδιον των Ελλήνων και γι' αυτό η συνεργασία για την αναγκαία ανασυγκρότηση της χώρας είναι δύσκολη. Η άποψη αυτή είναι βολική, αλλά δεν στέκει. Ο διχασμός δεν είναι εθνικό χαρακτηριστικό ούτε πεπρωμένο. Είναι αποτέλεσμα επιλογών και οι επιλογές αλλάζουν.

Τα τραύματα του Εμφυλίου (1946–1949) ζουν ακόμη στη συλλογική μνήμη, μέσα από τις αφηγήσεις των οικογενειών. Η αποτίμησή του απαιτεί νηφαλιότητα και αναγνώριση ευθυνών, χωρίς την εξίσωση «όλοι έφταιξαν το ίδιο». Οι επιλογές της τότε ηγεσίας του ΚΚΕ, υπό τον Ζαχαριάδη, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι σφαίρες επιρροής είχαν ήδη διαμορφωθεί, περιόρισαν τις προοπτικές πολιτικής διευθέτησης. Από την άλλη, πρώην συνεργάτες των κατακτητών και μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας ενσωματώθηκαν σε κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η ίδια η πολιτεία δεν επιχείρησε συμφιλίωση. Έστησε ένα μετεμφυλιακό καθεστώς πάνω στον αποκλεισμό: διώξεις, εξορίες, φακελώματα, έλεγχο φρονημάτων. Τα μέτρα έπληξαν και όσους είχαν πολεμήσει στην Εθνική Αντίσταση, ενώ η πολιτική «ενοχή» περνούσε από τους γονείς στα παιδιά.
Η Μεταπολίτευση ήταν ουσιαστική τομή: νομιμοποίηση του ΚΚΕ το 1974, αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης το 1982, επαναπατρισμός των πολιτικών προσφύγων.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι ποιος κερδίζει από μια διαμάχη που τελείωσε πριν από οκτώ(8) δεκαετίες, αλλά ποιοι αναπαράγουν σήμερα τον διχασμό και γιατί. Σε τμήματα της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς εμφανίζεται ακόμη κομουνιστική κινδυνολογία και ταύτιση της αντιπολίτευσης με απειλή για τη σταθερότητα της χώρας. Η κομματική επιρροή σε θεσμούς, διοίκηση και μέσα ενημέρωσης παραμένει παθογένεια του πολιτικού συστήματος. Η δαιμονοποίηση, οι προσωπικές επιθέσεις και η καλλιέργεια φόβου εμφανίζονται, με διαφορετική ένταση, σε περισσότερες πλευρές.
Η δημοκρατία απειλείται όταν η διαφωνία γίνεται μίσος και ο αντίπαλος εχθρός. Η συνεργασία δεν είναι δύσκολη επειδή «έτσι είμαστε οι Έλληνες», αλλά επειδή κάποιοι επενδύουν στη σύγκρουση. Ο Εμφύλιος τελείωσε το 1949 και η μετεμφυλιακή περίοδος έκλεισε με τη Μεταπολίτευση. Όσοι σήμερα επενδύουν στην τοξικότητα δεν μπορούν να επικαλούνται την ιστορία ως άλλοθι· φέρουν ακέραιη την ευθύνη των επιλογών τους.