Η ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ “ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΜΑΣ”- ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ
Συχνά ακούγεται ότι η τοξικότητα είναι ίδιον των Ελλήνων και γι' αυτό η συνεργασία για την αναγκαία ανασυγκρότηση της χώρας είναι δύσκολη. Η άποψη αυτή είναι βολική, αλλά δεν στέκει. Ο διχασμός δεν είναι εθνικό χαρακτηριστικό ούτε πεπρωμένο. Είναι αποτέλεσμα επιλογών και οι επιλογές αλλάζουν. Τα τραύματα του Εμφυλίου (1946–1949) ζουν ακόμη στη συλλογική μνήμη, μέσα από τις αφηγήσεις των οικογενειών. Η αποτίμησή του απαιτεί νηφαλιότητα και αναγνώριση ευθυνών, χωρίς την εξίσωση «όλοι έφταιξαν το ίδιο». Οι επιλογές της τότε ηγεσίας του ΚΚΕ, υπό τον Ζαχαριάδη, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι σφαίρες επιρροής είχαν ήδη διαμορφωθεί, περιόρισαν τις προοπτικές πολιτικής διευθέτησης. Από την άλλη, πρώην συνεργάτες των κατακτητών και μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας ενσωματώθηκαν σε κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η ίδια η πολιτεία δεν επιχείρησε συμφιλίωση. Έστησε ένα μετεμφυλιακό καθεστώς πάνω στον αποκλεισμό: διώξεις, εξορίες, φακελώματα, έλεγχο φρονη...